Gezonde vetten? Jazeker, je lichaam kan niet zonder 

Vorige maand schreef ik al over omega-3, een essentieel vetzuur dat we via voeding moeten binnenkrijgen. Toch merk ik dat veel mensen voorzichtig zijn met vetten. Niet zo vreemd, want jarenlang kregen we te horen dat vet ongezond zou zijn. 

Daardoor kiezen veel mensen automatisch voor magere yoghurt, halfvolle melk of vetarme producten. Maar wat vaak vergeten wordt, is dat met het vet ook belangrijke voedingsstoffen verdwijnen. Denk aan de vitamines A, D, E en K. Vitamines die ik in mijn praktijk regelmatig tekort zie komen. 

Waarom vetten zo belangrijk zijn 

Vetten vervullen een belangrijke rol in ons lichaam. Ze ondersteunen onder andere onze hersenen, hormonen, gewrichten, spijsvertering en het zenuwstelsel.  
Ons lichaam bestaat uit miljarden cellen. Huidcellen, spiercellen, zenuwcellen, botcellen; alles is opgebouwd uit cellen. Elke cel heeft een celwand die bepaalt wat er naar binnen mag en wat er weer naar buiten gaat.  
Een gezonde cel is soepel en flexibel. Voedingsstoffen kunnen gemakkelijk worden opgenomen en afvalstoffen kunnen de cellen weer verlaten. Zo kan een cel doen waarvoor hij bedoeld is: energie produceren, signalen doorgeven, herstellen en beschermen. Wanneer cellen minder goed functioneren, ontstaat er een opstapeling van afvalstoffen. De communicatie tussen cellen verloopt minder efficiënt en het lichaam raakt langzaam uit balans. Vaak gebeurt dit ongemerkt, jarenlang onder de oppervlakte. 

De stille rol van omega-3 en omega-6 

De celwand van iedere cel bestaat onder andere uit omega-3 en omega-6 vetzuren. Deze vetzuren zijn essentieel, omdat ons lichaam ze niet zelf kan maken. Beide zijn belangrijk. Het gaat vooral om de verhouding tussen omega-3 en omega-6. 
Omega-6 stimuleert ontstekingsprocessen die nodig zijn voor herstel. Omega-3 helpt juist om ontstekingen weer af te remmen. Samen vormen ze een natuurlijk evenwicht. Het probleem is dat we tegenwoordig veel meer omega-6 binnenkrijgen dan vroeger. 

Omega-6 zit onder andere in: zonnebloemolie, maïsolie, sojaolie, margarine en halvarine, koekjes, chips en snacks, gefrituurde producten en veel kant-en-klare voedingsmiddelen. Daardoor raakt de verhouding tussen omega-3 en omega-6 bij veel mensen uit balans. 

Omega-3 en energie: wat is de relatie?  

Veel mensen denken bij energie aan voldoende slaap of minder stress. Dat speelt zeker een rol. Maar energie ontstaat in je cellen. Elke cel in je lichaam bevat kleine energiecentrales, de mitochondriën. Zij zetten voedingsstoffen en zuurstof om in energie. Om dat proces goed te laten verlopen, moeten voedingsstoffen de cel kunnen bereiken en moeten afvalstoffen weer afgevoerd kunnen worden.  
Daar komt omega-3 om de hoek kijken. Omega-3 is een belangrijke bouwstof van de celwand. Wanneer een celwand soepel en flexibel is, kunnen voedingsstoffen, zuurstof en signalen beter worden opgenomen. Ook kunnen afvalstoffen gemakkelijker worden afgevoerd. De cel kan dan optimaal functioneren. 
Is de vetzurenbalans verstoord, dan worden celwanden minder flexibel. Daardoor verloopt de communicatie tussen cellen minder efficiënt en kunnen processen in het lichaam minder goed verlopen. Dat merk je niet altijd direct, maar op termijn kan het bijdragen aan klachten zoals vermoeidheid, concentratieproblemen, een trager herstel na inspanning of het gevoel dat je voortdurend op reserve draait. 
Natuurlijk is een tekort aan omega-3 zelden de enige oorzaak van energiegebrek. Ook slaap, stress, voeding, beweging en andere voedingsstoffen spelen een rol. Maar gezonde cellen vormen wel een belangrijke basis voor een lichaam dat energie kan maken en gebruiken. 

Bronnen van omega-3  

De bekendste bron van omega-3 is vette vis, zoals haring, makreel, sardines en zalm. Omega-3 bestaat uit verschillende vetzuren, waarvan EPA en DHA de belangrijkste zijn. DHA speelt een grote rol bij de hersenen en ogen. EPA staat vooral bekend om zijn ontstekingsremmende werking. Om voldoende omega-3 binnen te krijgen, zou je meerdere keren per week vette vis moeten eten. In de praktijk blijkt dat voor veel mensen lastig. Daarnaast bevatten ook avocado’s, walnoten, lijnzaad en chiazaad omega-3. Deze leveren vooral bouwstoffen waaruit het lichaam zelf EPA en DHA moet maken. 

Waarbij kan een goede vetzurenbalans ondersteunen? 

Een gezonde vetzurenbalans kan op veel processen in het lichaam een positieve invloed hebben. 

Zwangerschap en kinderwens 

Omega-3 speelt een belangrijke rol bij vruchtbaarheid, zwangerschap en de ontwikkeling van de baby. Tijdens de zwangerschap stijgt de behoefte aan DHA aanzienlijk, omdat de baby deze vetzuren gebruikt voor de ontwikkeling van hersenen en ogen. 

Kinderen in de groei 

Ook bij kinderen zijn omega-3 vetzuren belangrijk. De hersenen ontwikkelen zich nog volop. Voldoende DHA kan ondersteuning bieden bij concentratie, leren, lezen en informatieverwerking. 

Huidklachten 

Bij huidproblemen zoals acne, eczeem, psoriasis, rosacea of een droge huid zien we vaak dat ontstekingsprocessen een rol spelen. Omdat omega-3 ontstekingsremmend werkt, kan het een waardevolle ondersteuning zijn. 

Gewrichten en spieren 

Ook spieren en gewrichten bestaan uit cellen die goed moeten functioneren. Een gezonde cel kan voedingsstoffen en zuurstof beter opnemen en afvalstoffen gemakkelijker afvoeren. Dat kan bijdragen aan herstel na inspanning en ondersteuning bieden bij klachten zoals artritis of fibromyalgie. 

Brein en mentale energie 

Je hersenen bestaan voor een groot deel uit vetten. Vooral DHA is daar volop aanwezig. Daarom wordt omega-3 vaak in verband gebracht met geheugen, concentratie, focus en mentale belastbaarheid. Ook bij periodes van langdurige stress, burn-outklachten of somberheid kan het zinvol zijn om naar de vetzurenbalans te kijken. 

Hart en bloedvaten 

Daarnaast ondersteunt omega-3 een gezond hart en gezonde bloedvaten en draagt het bij aan het behoud van normale triglyceridenwaarden in het bloed. 

Inzicht in jouw vetzurenbalans 

In mijn praktijk zie ik dat veel mensen te weinig omega-3 binnenkrijgen. Maar hoeveel precies? Dat blijft gissen. Daarom werk ik met een vetzurenbalans-test. Met een eenvoudige vingerprik wordt gekeken naar de verhouding tussen omega-3 en omega-6 in jouw celwanden. Dat geeft niet alleen inzicht in hoe jouw lichaam er nu voor staat, maar ook welke stappen nodig zijn om de balans te herstellen. 

Gratis webinar: Eet je burn-out 

Heb je het gevoel dat je al langere tijd op reserve draait? Ben je moe, heb je moeite met concentreren of merk je dat je lichaam niet meer zo veerkrachtig reageert als vroeger? 

In mijn gratis webinar Eet je burn-out neem ik je mee in de rol van voeding, tekorten en energieproductie. Je ontdekt waarom vermoeidheid vaak niet één oorzaak heeft en welke voedingsstoffen je lichaam nodig heeft om weer op te laden.  Je krijgt praktische tips waar je direct mee aan de slag kunt en leert hoe voeding op celniveau invloed heeft op jouw energie. 
Aanmelden kan via deze link.